تصادف ناگهانی، سقوط از ارتفاع، درگیری با حیوانات دیگر یا بریدگی با شیشه و اجسام تیز، از ترسناکترین لحظاتی است که هر سرپرست حیوانی ممکن است با آن روبهرو شود. در این شرایط پرتنش، تصمیمهای درست شما در ۱۰ دقیقه اول تفاوت میان مرگ و زندگی یا نجات عضو آسیبدیده پت را رقم میزند. اگر در محلههای اشرفی اصفهانی، پونک یا دیگر مناطق غرب تهران زندگی میکنید و با حادثهای ناگهانی روبهرو شدهاید، این راهنمای گامبهگام به شما یاد میدهد چگونه خونریزی را مهار کرده، علائم شوک را بشناسید و بدون آسیب بیشتر، دوست وفادارتان را به کلینیک برسانید.
اولین قانون طلایی: ایمنی خودتان و آرام کردن حیوان مصدوم
شاید عجیب به نظر برسد، اما مهربانترین و آرامترین پتها نیز زمانی که درد شدید یا خونریزی دارند، ممکن است بر اساس غریزه دفاعی به سمت صاحب خود حمله کرده و گاز بگیرند.
- با لحنی آرام و شمرده با حیوان صحبت کنید: حرکات تند و داد و فریاد، ضربان قلب حیوان را بالا برده و خونریزی را شدیدتر میکند.
- مهار دهان سگ (پوزهبند اضطراری): با یک تکه پارچه، روسری یا باند، دهان سگ را به آرامی ببندید (مگر اینکه تنگی نفس، تهوع یا آسیب فکی داشته باشد).
- مهار گربه: گربهها هنگام درد شدید پنجه میزنند و فرار میکنند. گربه را به آرامی داخل یک حوله ضخیم یا پتوی نرم بپیچید (تکنیک ساندویچ حوله).
چگونه خونریزی سگ و گربه را در خانه یا محل حادثه بند بیاوریم؟
خونریزی خارجی شایعترین نتیجه بریدگی پنجهها یا زخمهای ناشی از گازگرفتگی و تصادف است. برای مهار آن از این ۳ روش استاندارد استفاده کنید:
۱. فشار مستقیم روی زخم (Direct Pressure)
- یک گاز استریل، دستمال نخی تمیز یا تکهای پارچه روی محل خونریزی بگذارید.
- با کف دست به مدت حداقل ۳ تا ۵ دقیقه مداوم فشار ملایم و یکنواخت وارد کنید.
- اشتباه رایج: پارچه را مدام برندارید تا ببینید خون بند آمده یا نه؛ این کار لخته اولیه خون را تخریب میکند. اگر پارچه خونی شد، پارچه دیگری روی همان لایه قبلی بگذارید.
۲. پانسمان فشاری (Pressure Bandage)
پس از مهار اولیه، گاز استریل را با باندکشی یا پارچه تمیز محکم ببندید. دقت کنید باند آنقدر سفت نباشد که نبض اندام قطع شده یا انگشتان پا سرد و متورم شوند.
۳. استفاده از تورنیکت یا شریانبند (فقط در شرایط بسیار حاد)
اگر خونریزی از دست یا پای پت بهصورت جهنده (شریانی) است و با فشار بند نمیآید، یک بند یا پارچه را بالای زخم ببندید و حتماً هر ۱۰ تا ۱۵ دقیقه یکبار آن را به مدت ۲۰ ثانیه شل کنید تا بافت دست یا پا از بین نرود.
اقدامات اولیه در برخورد با تصادف رانندگی یا سقوط سگ و گربه
در حوادث ناشی از برخورد خودرو در اتوبانها و معابر شلوغی مانند اشرفی اصفهانی، بیشترین خطر مربوط به صدمات نخاعی و خونریزیهای پنهان داخلی است.
۱. حیوان را هرگز نکشید و جابهجا نکنید (H3)
اگر احتمال آسیب به ستون فقرات، لگن یا گردن وجود دارد، حیوان را بلند نکنید. از یک تخته چوبی، کارتن محکم، پشتی صندلی خودرو یا پتوی دولایه به عنوان برانکارد استفاده کنید و پت را به آرامی روی آن بغلتانید.
۲. تشخیص علائم شوک تنفسی و افت گردش خون (H3)
شوک وضعیتی خطرناک است که بعد از ضربههای شدید رخ میدهد. نشانههای آن عبارتند از:
- رنگپریدگی یا سفید شدن لثهها (اگر با انگشت لثه را فشار دهید، بیش از ۲ ثانیه طول میکشد تا دوباره صورتی شود).
- سرد شدن نوک گوشها، دم و پنجهها.
- تنفس سریع و کمعمق همراه با نبض بسیار تند یا ضعیف.
- اقدام حیاتی: حیوان را با یک پتوی گرم بپوشانید تا از افت شدید دمای بدن (هایپوترمی) جلوگیری شود.
چه کارهایی در زمان حادثه شرایط را وخیمتر میکند؟
- خوراندن مسکنهای انسانی (استامینوفن، پروفن، دیکلوفناک): این داروها برای سیستم گوارش و کبد سگ و گربه شدیداً سمّی و کشنده هستند. شدید و ناتوانی در ایستادن، بزرگ یا سفت شدن غیرعادی شکم، سرفه همراه با کف خونی یا تنگی نفس شدید از مهمترین نشانههای خونریزی داخلی پس از تصادف هستند.
۲. اگر پنجه گربه یا سگ بریده شد، چقدر زمان داریم به کلینیک برسیم؟
پس از بستن پانسمان فشاری روی زخم، حداکثر ظرف ۱ الی ۲ ساعت حیوان را به دامپزشکی برسانید تا در صورت نیاز، بخیه ظریف با نخهای جراحی انجام شود و خطر عفونت عمیق کاهش یابد.
۳. در صورت شکستگی باز (بیرونزدگی استخوان) چه باید کرد؟
هرگز سعی نکنید استخوان را به داخل فشار دهید. روی استخوان و زخم را با یک گاز استریل مرطوب یا پارچه تمیز بپوشانید تا آلودگی هوا وارد آن نشود و بلافاصله به کلینیک مراجعه کنید.
۴. آدرس و مسیر دسترسی کلینیک برای ساکنان پونک و اشرفی اصفهانی چگونه است؟
کلینیک ما در موقعیتی با دسترسی مستقیم و آسان از بزرگراههای همت، حکیم و نیایش در محدوده اشرفی اصفهانی و پونک واقع شده تا سرپرستان عزیز در مواقع اضطراری بدون اتلاف وقت در گرههای ترافیکی، خود را به بخش ترومای کلینیک برسانند.
